Kiedy farbę uznaje się za bardziej zrównoważoną?
Nie ma prostej odpowiedzi na pytanie, co dokładnie stanowi o zrównoważonym charakterze farby. Czy o zrównoważoności decyduje trwałość powłoki malarskiej, udział surowców pochodzenia biologicznego, ślad węglowy czy też wpływ na środowisko podczas produkcji i użytkowania? W praktyce wszystkie te czynniki odgrywają rolę. Każdy, kto chce porównać różne farby, powinien zatem wziąć pod uwagę kilka cech jednocześnie.
Ekologiczna farba to coś więcej niż tylko surowce
Ważną cechą ekologicznej farby jest jej funkcja ochronna. Farba nie tylko zapewnia atrakcyjne wykończenie, ale także chroni drewno, metal i inne powierzchnie przed czynnikami atmosferycznymi, wilgocią oraz zużyciem. Im dłużej system malarski zachowuje swoją funkcję ochronną, tym rzadziej konieczne są prace konserwacyjne. Mniejsze zapotrzebowanie na konserwację oznacza zazwyczaj mniejsze zużycie materiałów, mniej przejazdów transportowych i mniej pracy wymaganej w całym okresie eksploatacji budynku. Dlatego producenci farb nieustannie inwestują w rozwój produktów, które przyczyniają się do wydłużenia cyklu konserwacji. Jednak sama dłuższa żywotność nie wystarczy, aby uznać farbę za bardziej zrównoważoną. Istotną rolę odgrywają również użyte surowce oraz wpływ produkcji, transportu i przetwarzania.
Rola surowców pochodzenia biologicznego
Coraz większą uwagę poświęca się farbom zawierającym surowce pochodzenia biologicznego. Są to surowce pozyskiwane ze źródeł odnawialnych, takich jak oleje roślinne. Historycznie rzecz biorąc, farby opierały się w rzeczywistości w dużej mierze na surowcach naturalnych, takich jak olej lniany i wapno.
Od tego czasu nowoczesne systemy farbowe przeszły znaczący rozwój, aby zapewnić lepsze właściwości pod względem nakładania, siły krycia, czasu schnięcia i trwałości. Obecnie przemysł farbiarski coraz bardziej koncentruje się na surowcach pochodzenia biologicznego, które przyczyniają się do uzyskania wysokiej jakości właściwości, jednocześnie ograniczając zużycie surowców pochodzenia kopalnego.
W tym kontekście ważne jest, aby spojrzeć poza samą zawartość surowców pochodzenia biologicznego. Na ogólny wpływ na środowisko wpływają również pochodzenie surowców, sposób użytkowania gruntów, zużycie wody, emisje CO₂ oraz transport. Wysoki odsetek surowców pochodzenia biologicznego nie oznacza zatem automatycznie, że produkt jest bardziej zrównoważony. W ocenie należy uwzględnić cały łańcuch dostaw.
Dlaczego ślad węglowy ma znaczenie
Kolejnym czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę w przypadku farb ekologicznych, jest ślad węglowy. Daje on wgląd w ilość emisji gazów cieplarnianych związanych z wydobyciem surowców, produkcją, pakowaniem i logistyką. Ślad węglowy pomaga skuteczniej porównywać różne produkty, ponieważ uwzględnia nie tylko skład, ale także wpływ procesu produkcyjnego i wykorzystanych surowców. Dla profesjonalistów, klientów i konsumentów, którzy chcą dokonywać świadomych wyborów, ślad węglowy może zatem stanowić cenny dodatkowy wskaźnik, obok okresu użytkowania produktu i zużycia surowców.
Wpływ na środowisko wykracza poza emisję CO₂
Wpływ na środowisko odgrywa również rolę przy ocenie zrównoważonych farb. Obejmuje to strumienie odpadów, emisje, zużycie surowców oraz inne skutki, które nie są bezpośrednio widoczne w obliczeniach dotyczących CO₂. Ponieważ aspekty te trudniej jest wyrazić za pomocą jednej liczby, często korzysta się z niezależnych certyfikatów i systemów oceny. Oceniają one organizacje w wielu obszarach, takich jak środowisko, przejrzystość, wpływ społeczny i działalność biznesowa. Dla konsumentów i profesjonalistów stanowi to dodatkową informację przy porównywaniu produktów i producentów.
Zrównoważony rozwój wymaga również przejrzystości
Oceniając farby zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju, coraz więcej klientów i konsumentów zwraca uwagę nie tylko na sam produkt, ale także na organizację, która za nim stoi. W jaki sposób firma zarządza surowcami, zużyciem energii, personelem, zaangażowaniem społecznym i przejrzystością?
Jednym z przykładów jest międzynarodowy certyfikat B Corp. Certyfikat ten ocenia firmy w różnych obszarach, w tym pod kątem wpływu na środowisko, wpływu społecznego, ładu korporacyjnego i przejrzystości. Certyfikat B Corp nie oznacza, że konkretny produkt malarski jest automatycznie bardziej zrównoważony niż inny produkt, ale daje wgląd w to, jak dana organizacja podchodzi do zrównoważonego rozwoju i odpowiedzialności społecznej.
Koninklijke Van Wijhe Verf, producent Ralston Verf, stał się w 2016 roku pierwszą firmą chemiczną na świecie, która uzyskała certyfikat B Corp. W ten sposób firma potwierdza znaczenie przejrzystości, ciągłego doskonalenia i odpowiedzialnych praktyk biznesowych. Dokonując świadomego wyboru na rzecz zrównoważonej farby, warto zatem zwrócić uwagę nie tylko na właściwości produktu, ale także na informacje podawane przez producenta dotyczące surowców, procesów produkcyjnych, śladu węglowego i działalności biznesowej.
Jak rozpoznać farbę przyjazną dla środowiska?
Każdy, kto poszukuje farby przyjaznej dla środowiska, powinien wziąć pod uwagę między innymi następujące kwestie:
- przewidywany okres trwałości systemu malarskiego;
- informacje na temat surowców pochodzenia biologicznego lub odnawialnych;
- dostępne dane dotyczące śladu węglowego;
- niezależne certyfikaty;
- przejrzystość w zakresie surowców i procesów produkcyjnych;
- przydatność produktu do długotrwałej ochrony podłoża.
Biorąc pod uwagę wszystkie te czynniki łącznie, można uzyskać pełniejszy obraz zrównoważonego charakteru danego produktu malarskiego.
Zrównoważona farba wymaga kompleksowej oceny
Nie ma jednej cechy, która sama w sobie decydowałaby o tym, czy farba jest zrównoważona. Dłuższa żywotność, wykorzystanie surowców odnawialnych, mniejszy ślad węglowy oraz uwzględnienie wpływu na środowisko – wszystko to może przyczynić się do wyboru bardziej zrównoważonego rozwiązania.
Dlatego rozsądnie jest nie skupiać się wyłącznie na jednym twierdzeniu dotyczącym zrównoważonego rozwoju, ale wziąć pod uwagę różne czynniki. Pozwala to uzyskać pełniejszy obraz tego, która farba zrównoważona najlepiej pasuje do danego projektu i celów w zakresie zrównoważonego rozwoju.
